Politički direktor SDP-a BiH i federalni ministar raseljenih osoba i izbjeglica Nerin Dizdar ocijenio je da je poređenje političkog sistema Bosne i Hercegovine s Belgijom „potpuno apsurdno i neprimjenjivo“, ukazujući na velike razlike između dvije države, ali i na probleme koje složeni belgijski model proizvodi u praksi.
Dizdar je podsjetio da je Belgija federalna parlamentarna monarhija na čijem se čelu formalno nalazi kralj, koji predstavlja simbol belgijskog nacionalnog jedinstva. Također je naveo da je Belgija tokom posljednjih nekoliko decenija prošla kroz veliki broj ustavnih reformi upravo zbog složenosti svog političkog uređenja.
Belgijski politički sistem, kako navodi, zasnovan je na teritorijalnim i jezičkim podjelama. Teritorijalnu strukturu čine Flandrija, Valonija i Regija Brisel – Glavni grad, dok istovremeno postoje flamanska, francuska i njemačka jezička zajednica, sa nadležnostima koje se odnose prvenstveno na jezik, kulturu i obrazovanje.
„Porediti razlike između ovih jezika i historijskih zajednica sa razlikama između deklariranih govornika bosanskog, srpskog i hrvatskog jezika je, najblaže rečeno, karikaturalno“, poručio je Dizdar.
Kao jedan od primjera problema koje proizvodi složen belgijski model naveo je dugotrajno formiranje vlasti. Nakon regionalnih izbora održanih 9. juna 2024. godine, nova vlada Regije Brisel – Glavni grad dogovorena je tek u februaru 2026. godine, nakon 613 dana političkog zastoja.
Belgija je i ranije bila poznata po izuzetno dugim pregovorima o formiranju vlasti. Nakon federalnih izbora 2010. godine nova vlada formirana je nakon rekordnog perioda od 541 dana.
Ni nakon federalnih izbora održanih u junu 2024. godine vlast nije formirana brzo. Vlada premijera Barta De Wevera položila je zakletvu 3. februara 2025. godine, gotovo osam mjeseci nakon izbora.
Dizdar smatra da bi cilj političkih reformi u Bosni i Hercegovini trebao biti stvaranje efikasnijeg i funkcionalnijeg sistema, umjesto preuzimanja modela koji i sami proizvode dugotrajne političke blokade.
„Ne ulazeći u dalje specifičnosti i nekompatibilnosti mandatnih okvira, strukture parlamenata i nadležnosti, cilj političke reforme je ugledanje na što efikasnije, što funkcionalnije sisteme za građane, a ne na one koji obaraju rekorde po blokadama, zasjenjujući čak i naš složeni sistem“, naveo je Dizdar.
Prema njegovim riječima, Bosni i Hercegovini potreban je politički sistem koji će biti demokratski i ravnopravan te usklađen s principima i zahtjevima koji proizlaze iz presuda Evropskog suda za ljudska prava, čija je provedba obaveza Bosne i Hercegovine.
